Największe oczy na świecie ma Kałamarnica olbrzymia(średnica jej oczu dochodzi do 37cm)
 |
| Siedmiometrowy okaz zatopiony w lodzie w akwarium w Melbourne |
Kałamarnica olbrzymia,
kalmarzec (
Architeuthis dux) – gatunek kałamarnicy z rodziny Architeuthidae. Obok
Mesonychoteuthis hamiltoni jeden z dwóch największych mięczaków na świecie. Ma dziesięć ramion (w tym dwa dłuższe z haczykowatymi przyssawkami). Średnica jej oczu dochodzi do 37 cm, a długość ciała do 18 m (z czego ok. 12 m przypada na macki). Źródło legend o krakenie, jest to jeden z przypadków gdy istnienie stworzenia uważanego za mityczne zostaje potwierdzone.
 |
| Kałamarnica olbrzymia wyrzucona na brzeg |
Tryb życia
O stworzeniach tych wiadomo bardzo niewiele, gdyż niemal cała dostępna wiedza pochodzi od martwych okazów wyrzuconych na brzeg lub szczątków znajdowanych w żołądkach kaszalotów.
Nie jest jasne, jak szybko rosną kałamarnice olbrzymie i jak długo mogą żyć – niektórzy autorzy sugerowali, że długość życia nie przekracza dwóch lat, podczas gdy według innych mogą one żyć znacznie dłużej i znacznie wolniej rosną.
Architeuthis dux jest aktywnym drapieżnikiem wykorzystującym długie macki do chwytania zdobyczy. Dorosłe osobniki prawdopodobnie zasiedlają niewielkie obszary o stałym składzie fauny, podczas gdy młode mogą wędrować lub żywić się bardziej zmiennym pokarmem. W zbiornikach wodnych żyją przypuszczalnie od wód przypowierzchniowych do głębokości 1200 m, jednak przeważnie zasiedlają stoki kontynentalne na głębokości 300–600 m.
Ekologia
Głównym drapieżnikiem polującym na
Architeuthis jest kaszalot – wieloryby te nurkują na głębokość około kilometra, by polować na kałamarnice i zjadają ich bardzo duże ilości, o czym świadczą niestrawione chitynowe dzioby kałamarnic znajdowane w żołądkach złowionych kaszalotów. Rekordzista miał ich ponad osiemnaście tysięcy. Udział
Architeuthis w diecie kaszalotów jest jednak zmienny – u niektórych populacji liczba tych kałamarnic stanowi ponad 42% spośród wszystkich głowonogów i ponad 82% ich masy, a u innych wynosi około 12% całkowitej liczby głowonogów. Na kałamarnice olbrzymie polują również rekiny polarne, jednak udział
Architeuthis w ich diecie jest stosunkowo niewielki: stanowią one 3% liczebności ofiar rekina i 15% ich masy.
Kałamarnice olbrzymie żywią się głównie niewielkimi rybami, w ich żołądkach odnaleziono także szczątki skorupiaków, małży, żachw, płazińców oraz innych głowonogów, w tym również przedstawicieli własnego gatunku, co dowodzi występowania kanibalizmu u
Architeuthis. Buławy ramion chwytnych oderwane w wyniku walk z innymi kałamarnicami mogą się jednak regenerować.
 |
| Kałamarnica olbrzymia |
Systematyka
Nie wiadomo, ile gatunków naprawdę liczy rodzaj
Architeuthis – naukowo opisano co najmniej dwadzieścia gatunków, jednak obecnie niektórzy autorzy uznają tylko trzy z nich, a inni – tylko
A. dux. Istnieją przypuszczenia, że okazy wyrzucane na brzeg Atlantyku mogą należeć do innego rodzaju niż te znajdowane na Oceanie Indyjskim lub Pacyfiku.
 |
| Kałamarica olbrzymia podczas badań |
Kraken – legendarny stwór morski. Prawdopodobnie źródłem legend są spotkania z kałamarnicą olbrzymią.
Pierwszym, który opisał to monstrum w epoce nowożytnej, był Erik Pontoppidan w swoim dziele z 1755 roku -
Natural History of Norway. Jeszcze wcześniej pisał o nim Pliniusz Starszy - potwór miał blokować Cieśninę Gibraltarską, nie przepuszczając podróżujących tamtędy okrętów.
Wedle opowieści żeglarskich, krakeny były często brane za wyspy. Kiedy marynarze wychodzili na ląd, budzili potwora, który się zanurzał, wciągając pod wodę załogę wraz z okrętem.
W legendach Kraken jest znany również jako
Triangul. Jest pod władzą Neptuna, lecz słucha tego, kogo zobaczy zaraz po przebudzeniu. Zasypia na sto lat, by później przez kolejne sto atakować statki.
